Rodzaje gitar i ich zastosowanie – kompletny przewodnik dla początkujących
Znalezienie idealnej gitary to nie kwestia budżetu, ale zrozumienia, który rodzaj tego instrumentu najlepiej pasuje do Ciebie i Twoich muzycznych marzeń.
Wiele osób pamięta ten moment: gitara stoi w kącie, palce bolą, a postępy są żadne. Nie dlatego, że ktoś nie ma talentu. Często dlatego, że instrument był po prostu nieodpowiedni – za duży, za twardy w grze, albo kupiony pod wpływem chwili bez żadnego rozeznania.
Wybór pierwszej gitary ma realny wpływ na to, czy nauka pójdzie do przodu. Akcja strun – czyli odległość strun od gryfu – decyduje o tym, ile siły trzeba włożyć w każdy akord. Na tanich instrumentach bywa tak wysoka, że nawet doświadczony gitarzysta miałby problem z komfortową grą. Dla początkującego to prosta droga do frustracji i odłożenia gitary na półkę.
Zajmujemy się gitarami od lat i widzimy ten schemat regularnie. Ktoś kupuje instrument w markecie, bo był najtańszy, a po miesiącu rezygnuje z nauki i dochodzi do wniosku, że „gitara nie jest dla niego". Tymczasem problem leżał w sprzęcie, nie w człowieku.
Rodzaje gitar różnią się od siebie znacznie bardziej, niż mogłoby się wydawać. Gitara klasyczna, akustyczna i elektryczna to trzy zupełnie różne instrumenty – z inną konstrukcją, innym brzmieniem i innymi wymaganiami wobec grającego. Wybór między nimi to nie kwestia gustu, ale dopasowania do stylu muzycznego, wieku, budowy ciała i celów.
Nasz przewodnik przeprowadzi Cię przez wszystkie typy gitar krok po kroku. Dowiesz się, czym różni się gitara klasyczna od akustycznej, kiedy warto rozważyć elektryczną na start, jak dobrać instrument dla dziecka i na co zwrócić uwagę przy zakupie. Bez zbędnego żargonu, za to z konkretnymi wskazówkami, które pomogą podjąć świadomą decyzję.
Podstawowy podział gitar – od czego zacząć rozumienie tematu
Gitary dzielimy przede wszystkim na trzy główne kategorie: klasyczne, akustyczne i elektryczne. To podział, który porządkuje całą resztę. Każda z tych grup ma swoje podtypy, ale na początku warto skupić się właśnie na tej trójce, ponieważ to między nimi najczęściej powstaje dylemat przy zakupie pierwszego instrumentu.
Gitara klasyczna i akustyczna to instrumenty akustyczne, czyli grają bez żadnego dodatkowego sprzętu. Gitara elektryczna wymaga wzmacniacza. To z pozoru prosta różnica, ale w praktyce oznacza zupełnie inne doświadczenie grania i inny zestaw kosztów startowych. Z naszego doświadczenia wynika, że wielu początkujących nie bierze tego pod uwagę na starcie i dopiero po zakupie okazuje się, że brak wzmacniacza lub dodatkowego sprzętu ogranicza komfort grania.
Rodzaje gitar dla początkujących sprowadzają się w praktyce do jednego pytania: jaką muzykę chcesz grać? To odpowiedź na to pytanie powinna wyznaczać kierunek wyboru, a nie cena czy wygląd instrumentu.
Osobna kategoria to gitary basowe – instrumenty, które odpowiadają za linię basową w zespole. Dla solowego początkującego to rzadko pierwszy wybór, ale warto wiedzieć, że istnieją i że nauka na basie rządzi się nieco innymi prawami niż nauka na gitarze sześciostrunowej.
Gitara klasyczna – nylonowe struny i ciepłe brzmienie
Gitara klasyczna to instrument z szerokim gryfem i nylonowymi strunami. Brzmienie ma ciepłe, miękkie, lekko przytłumione – idealne do muzyki klasycznej, flamenco i fingerstyle (gry palcami). Szeroki gryf i rozstaw strun sprzyjają technice palcowej, gdzie każdy palec prawej ręki szarpie osobną strunę.
Nylonowe struny są znacznie łagodniejsze dla palców niż struny metalowe. To istotna zaleta dla dzieci i dla dorosłych, którzy dopiero zaczynają i nie mają jeszcze utwardzonych opuszków na palcach. Ból palców na początku nauki jest nieunikniony, ale na gitarze klasycznej jest go wyraźnie mniej.
Należy wziąć pod uwagę, że szeroki gryf gitary klasycznej ma swoje plusy i minusy. Dla osób z małymi dłońmi – dzieci, kobiet, ale też wielu mężczyzn – rozstaw strun może być wyzwaniem przy grze akordowej. Typowy błąd początkujących to kupowanie gitary klasycznej „bo jest łagodniejsza", bez sprawdzenia, czy gryf pasuje do rozpiętości dłoni. W praktyce widzimy, że to jeden z najczęstszych powodów frustracji u początkujących, szczególnie, gdy gitara nie jest dopasowana do dłoni. Nawet dobrej jakości instrument może zniechęcić, jeśli jest po prostu niewygodny.
Gitara klasyczna z nylonowymi strunami to często polecany wybór dla dzieci i dla osób, które chcą grać muzykę klasyczną lub flamenco. Dobrym niedrogim punktem startowym jest Yamaha C40. Dla kogoś, kto marzy o graniu piosenek przy ognisku czy coverów rockowych – niekoniecznie będzie to najlepsze dopasowanie. Tu trzeba już rozważyć gitarę akustyczną.
Warto również wiedzieć, że gitary klasyczne produkowane są w różnych rozmiarach: 1/4, 1/2, 3/4 i pełny rozmiar 4/4. Rozmiar dobiera się do wzrostu i wieku grającego. Dziecko w wieku szkolnym często potrzebuje mniejszego rozmiaru, starsze dzieci i młodzież – większego. Dorosłym odpowiada pełny rozmiar.
Przeczytaj artykuł, w którym proponujemy sprawdzone modele: Jaka gitara klasyczna na początek?
Gitara akustyczna – metalowe struny i wszechstronność brzmienia
Gitara akustyczna z metalowymi strunami to instrument, który słyszysz na większości nagrań popowych, rockowych i folkowych. Głośniejsza od klasycznej, z wyraźniejszym, bardziej przenikliwym brzmieniem. Węższy gryf ułatwia grę akordową, szczególnie osobom z mniejszymi dłońmi.
Metalowe struny są twardsze od nylonowych. Przez pierwsze tygodnie nauki na gitarze akustycznej palce bolą bardziej niż na klasycznej – to fakt, z którym trzeba się liczyć. Pamiętaj jednak, że opuszki na palcach budują się stosunkowo szybko i po pewnym czasie regularnego grania problem zwykle maleje. Nie jest to powód, żeby rezygnować z gitary akustycznej, jeśli to właśnie ten typ muzyki Cię interesuje. Obserwujemy, że osoby, które świadomie wybierają gitarę akustyczną pod swój styl muzyczny, znacznie rzadziej rezygnują z nauki – nawet mimo trudniejszego początku.
W obrębie gitar akustycznych warto znać dwa podstawowe kształty pudła: dreadnought i parlor. Dreadnought to duże, szerokie pudło rezonansowe, które daje pełne, głośne brzmienie i świetnie sprawdza się przy grze akordowej. Dobrym przykładem gitary z pudłem dreadnought jest Fender CD-60S. Typ Parlor, jak w przypadku Richwood P-50, jest mniejszy i węższy, co czyni go wygodniejszym dla osób o drobniejszej budowie ciała. Dla wielu dorosłych początkujących gitara akustyczna dreadnought to solidny punkt startowy.
Gitara akustyczna to prawdziwy król ognisk, sesji przy kawie i domowych prób. Nie potrzebuje prądu, kabli ani wzmacniacza. Bierzesz ją, stroisz i grasz. Ta prostota obsługi ma ogromne znaczenie na początku nauki, kiedy i tak masz wystarczająco dużo nowych rzeczy do opanowania.
Koniecznie zobacz ten artykuł: Gitara akustyczna do 1000zł
Czym różni się gitara klasyczna od akustycznej – szybkie porównanie dla początkujących
To pytanie pojawia się bardzo często i nie bez powodu, ponieważ z zewnątrz obie gitary wyglądają podobnie. Różnice są jednak fundamentalne i mają bezpośredni wpływ na komfort nauki.
Struny to pierwsza i najważniejsza różnica. Klasyczna ma nylonowe, akustyczna metalowe. Nylon jest miękki i łagodny dla palców, metal twardszy i wymagający. Brzmienie nylonu jest ciepłe i miękkie, metal daje jasny, wyraźny dźwięk z większą projekcją.
Gryf gitary klasycznej jest szerszy, zazwyczaj o kilka milimetrów. Może się to wydawać niedużo, ale przy grze akordowej różnica jest odczuwalna. Na klasycznej łatwiej o technikę palcową, na akustycznej – o grę kostką i akordy barré, czyli takie, w których palec wskazujący dociska kilka lub wszystkie struny na jednym progu, tworząc tzw. poprzeczkę.
Technika prawej ręki też się różni. Na klasycznej tradycyjnie gra się palcami, bez kostki. Na akustycznej używa się zarówno palców, jak i kostki. To nie jest sztywna reguła, ale wynika z charakteru brzmienia każdego z instrumentów.
Sprzedając gitary zauważamy, że osoby niezdecydowane często wybierają gitarę klasyczną „na wszelki wypadek”, a po kilku miesiącach i tak przesiadają się na akustyczną. Właśnie dlatego warto od początku dobrze przemyśleć kierunek.
Tutaj znajdziesz wszystkie potrzebne odpowiedzi: Czym się różni gitara klasyczna od akustycznej?
Gitara elektryczna na start – czy to dobry pomysł?
Gitara elektryczna działa na zupełnie innej zasadzie niż akustyczna. Dźwięk powstaje dzięki przetwornikom elektromagnetycznym, które wychwytują drgania metalowych strun i przekazują sygnał do wzmacniacza. Bez wzmacniacza gitara elektryczna brzmi cicho i płasko – to nie jest instrument do grania bez prądu.
Wbrew pozorom gitara elektryczna może być świetnym wyborem na start dla kogoś, kto od początku wie, że chce grać rock, metal lub blues. Cienki gryf i niska akcja strun często sprawiają, że gra jest fizycznie łatwiejsza niż na akustycznej. Palce bolą mniej, akordy wychodzą łatwiej. To realna przewaga, szczególnie dla dzieci i młodzieży. Z naszego doświadczenia wynika, że w przypadku młodszych osób gitara elektryczna często zwiększa motywację do ćwiczeń. Powodem jest zapewne fakt, że szybciej pojawia się efekt brzmienia jak gitary z ulubionych utworów muzycznych.
Trzeba jednak wziąć pod uwagę dodatkowe koszty. Do elektrycznej potrzebny jest wzmacniacz i kabel. Można zacząć od małego, niedrogiego combo, które łączy w sobie wzmacniacz i efekty gitarowe, ale to zawsze dodatkowy wydatek. Zestawy gitar elektrycznych dla początkujących, które zawierają instrument, wzmacniacz i akcesoria, to rozsądne rozwiązanie, pozwalające zacząć bez szukania każdego elementu osobno.
Gitara elektryczna z przetwornikami i wzmacniaczem to dobry wybór na start, jeśli muzyka, którą chcesz grać, tego wymaga – nie ma sensu zaczynać od klasycznej, jeśli marzysz o graniu jak Hendrix.
Zajrzyj tutaj i sprawdź, które modele warto brać pod uwagę: Gitara elektryczna do 1000zł
Jaka gitara dla dziecka na początek? Menzura i rozmiar mają znaczenie
Przy wyborze gitary dla dziecka rozmiar instrumentu jest absolutnym priorytetem. Gitara za duża to nie tylko dyskomfort. To prosta droga do złych nawyków technicznych, które potem trudno wyeliminować. Dziecko z małymi dłońmi, które musi się nadmiernie wyginać, żeby dosięgnąć do strun, szybko traci motywację. Widzimy to regularnie w praktyce – dzieci, które dostają za duży instrument, bardzo szybko tracą zainteresowanie, nawet jeśli początkowo były zmotywowane do nauki.
Menzura, czyli długość wibrującej części struny, decyduje o rozstawie progów i o tym, jak daleko od siebie są palce przy grze. Krótka menzura w mniejszych gitarach jest dostosowana właśnie do mniejszych dłoni. Dobór rozmiaru zależy od wzrostu i budowy dziecka.
Gitara klasyczna z nylonowymi strunami to najczęściej polecany wybór dla dzieci. Miękkie struny nie zniechęcają bólem palców, a szeroki gryf przy małym rozmiarze instrumentu staje się mniej problematyczny. Oczywiście jeśli dziecko od początku fascynuje się rockiem, elektryczna w mniejszym rozmiarze też jest sensowną opcją.
Przy zakupie gitary dla dziecka zawsze warto sprawdzić instrument fizycznie. Dziecko powinno móc swobodnie objąć gryf i dosięgnąć do wszystkich strun bez nadmiernego wysiłku. Kupowanie „na wyrost" to jeden z częstszych błędów rodziców.
Jak dobrać gitarę do stylu muzycznego i budżetu
Styl muzyczny to punkt wyjścia. Muzyka klasyczna, flamenco, fingerstyle – gitara klasyczna. Pop, rock, folk, country, piosenki przy ognisku – akustyczna. Metal, rock, blues, funk – elektryczna. To duże uproszczenie, ale działa jako pierwsza selekcja.
Budżet to drugi filtr. Tanie instrumenty z supermarketów mają jedną wspólną cechę: często są źle ustawione fabrycznie. Wysoka akcja strun, problemy z intonacją, gryf, którego nie da się właściwie wyregulować. To wszystko sprawia, że gra jest trudniejsza, niż powinna być. Nie chodzi o to, żeby wydać fortunę, ale żeby wybrać instrument od sprawdzonego producenta, który dba o jakość wykonania nawet w niższych przedziałach cenowych. W naszej pracy często spotykamy osoby, które zaczynały od najtańszych gitar i były przekonane, że nie mają talentu. Po zmianie instrumentu okazuje się, że problem znika niemal natychmiast.
Zestawy gitar dla początkujących to rozwiązanie, które warto rozważyć. Dobry zestaw zawiera instrument, pokrowiec, kostki, stroik i często dodatkowy komplet strun. Kupując wszystko razem, zazwyczaj wychodzi taniej niż osobno, a przy okazji masz pewność, że akcesoria są odpowiednio dobrane do instrumentu.
Okazuje się, że wielu początkujących skupia się na wyglądzie gitary, zamiast na jej grywalności. Kolor i wzór to sprawa drugorzędna. Ważniejsze jest to, czy instrument jest dobrze ustawiony, czy struny nie są za wysoko i czy gryf jest prosty. Te rzeczy można sprawdzić w sklepie lub poprosić sprzedawcę o ocenę.
Wybierając gitarę dla początkujących, lepiej postawić na instrument ze sklepu muzycznego niż na najtańszą opcję z marketu. Różnica w jakości bywa wyraźna już od pierwszego dotyku.
Sprawdź nasze propozycje: Prezent dla gitarzysty
Gitara basowa dla początkujących – kiedy warto ją rozważyć?
Gitara basowa to instrument najczęściej czterostrunowy (bywają też pięcio-, a nawet sześciostrunowe basy), który odpowiada za linię basową w muzyce. Gra się na niej inaczej niż na tradycyjnej gitarze elektrycznej - zazwyczaj pojedyncze nuty, a nie akordy. Dla kogoś, kto chce grać w zespole i czuje pociąg do rytmicznej, fundamentalnej roli w muzyce, bas może być świetnym wyborem.
Nauka na basie jest w pewnym sensie łatwiejsza na początku. Nie trzeba od razu opanowywać skomplikowanych akordów. Wymaga jednak dobrego poczucia rytmu i słuchu harmonicznego. Bas bez wzmacniacza brzmi cicho, więc podobnie jak elektryczna gitara, wymaga dodatkowego sprzętu. W tym miejscu warto wspomnieć, że występują również basy akustyczne, jednak i one są ciche w porównaniu z innymi gitarami akustycznymi.
Dla kogoś, kto chce grać solo lub przy ognisku, bas nie jest najlepszym wyborem. Co innego, jeśli ktoś marzy o graniu w zespole i czuje się bardziej muzykiem rytmicznym. Gitara basowa dla początkujących to jak najbardziej również sensowna droga, choć nietypowa. Zauważamy, że osoby wybierające bas na start to często ci, którzy od początku myślą o graniu w zespole. W takich przypadkach jest to bardzo trafna decyzja.
Jak dbać o gitarę, żeby służyła przez lata
Gitara to instrument wykonany głównie z drewna, a drewno reaguje na zmiany temperatury i wilgotności. Zbyt suche powietrze może powodować pękanie lakieru i problemy konstrukcyjne. Zbyt wilgotne – pęcznienie drewna i problemy z intonacją. W sezonie grzewczym, gdy powietrze w mieszkaniach jest bardzo suche, warto rozważyć nawilżacz powietrza lub specjalny nawilżacz do futerału gitarowego.
Struny zużywają się, co jest normalnym zjawiskiem. Pot z palców, kurz i naturalne utlenianie sprawiają, że z czasem tracą jasność brzmienia i zaczynają fałszować. Regularna wymiana strun to jeden z najprostszych sposobów na to, żeby gitara brzmiała dobrze. Po każdej sesji grania warto przetrzeć struny i gryf suchą ściereczką – to znacząco wydłuża ich żywotność.
Przechowywanie gitary w futerale lub pokrowcu, z dala od grzejników i okien, to podstawa konserwacji, która nie kosztuje nic, a chroni instrument przed większością typowych uszkodzeń.
Gryf gitary wymaga od czasu do czasu czyszczenia i olejowania – szczególnie gryfy bez lakieru, wykonane z palisandrowego lub innego cienkiego drewna. Specjalne olejki i płyny do gryfu są dostępne w sklepach muzycznych. Stosowanie ich kilka razy w roku wyraźnie poprawia komfort gry i wygląd instrumentu.
W tym poradniku odpowiemy na Twoje pytanie: Jak dbać o gitarę?
Gitara czy ukulele – co wybrać na start?
Ukulele cieszy się rosnącą popularnością jako instrument dla początkujących i nie bez powodu. Cztery struny zamiast sześciu, mniejszy rozmiar, miękkie struny nylonowe i stosunkowo szybkie efekty nauki – to wszystko przemawia za ukulele jako pierwszym instrumentem.
Z drugiej strony trzeba wziąć pod uwagę, że gitara oferuje znacznie szersze możliwości muzyczne. Sześć strun, pełna skala harmoniczna, możliwość grania praktycznie każdego gatunku muzyki – to argumenty, których ukulele nie może przebić. Co więcej, nawyki wypracowane na ukulele nie zawsze przenoszą się na gitarę. Ktoś, kto przez dłuższy czas grał na ukulele, zaczynając naukę gitary, może mieć wrażenie, że musi się uczyć wielu rzeczy od nowa.
Jeśli celem jest nauka gry na gitarze, lepiej zacząć od razu od gitary. Ukulele to świetny instrument sam w sobie, ale nie jest skrótem do gitarowej biegłości. Ukulele ma sens jako wybór dla bardzo małych dzieci lub dla osób, które po prostu chcą grać na ukulele, a nie na gitarze.
Przeczytaj artykuł, w którym dowiesz się więcej na ten temat: Ukulele czy gitara?
Jaką gitarę wybrać na początek? Najważniejsze wnioski
Wybór pierwszej gitary to nie kwestia przypadku ani chwilowego impulsu. To decyzja, która realnie wpływa na to, czy nauka będzie przyjemnością, czy frustracją. Jak widzisz, gitara klasyczna, akustyczna i elektryczna różnią się nie tylko brzmieniem, ale też komfortem gry i przeznaczeniem.
Najważniejsza zasada jest prosta: dopasuj instrument do muzyki, którą chcesz grać, oraz do swoich warunków fizycznych i budżetu. Jeśli marzysz o graniu przy ognisku, to gitara akustyczna będzie naturalnym wyborem. Jeżeli interesuje Cię klasyka lub kupujesz gitarę dla dziecka – klasyczna sprawdzi się najlepiej. Gitara elektryczna będzie najbardziej motywująca, jeśli od początku ciągnie Cię do rocka czy metalu.
Pamiętaj, że jakość instrumentu ma ogromne znaczenie. Nawet najlepsza motywacja nie pomoże, jeśli gitara będzie źle ustawiona i niewygodna w grze. Zamiast najtańszych przypadkowych modeli, warto postawić na sprawdzony sprzęt, który ułatwi naukę od pierwszego dnia.
Najważniejsze jest jedno: zacznij grać. Nawet podstawowa, dobrze dobrana gitara potrafi dać ogromną satysfakcję i otworzyć drogę do dalszego rozwoju muzycznego.
Nie masz pewności, jaki model wybrać? Zajrzyj do naszej oferty lub skontaktuj się z nami. W MusicAudio pomożemy dobrać gitarę dopasowaną do Twoich potrzeb, budżetu i stylu gry. Doradzimy na podstawie realnego doświadczenia, a nie katalogów producentów. Na co dzień pomagamy dobrać pierwszy instrument osobom na bardzo różnym poziomie – od dzieci po dorosłych zaczynających od zera. Niemal zawsze kluczowe okazuje się jedno: dobre dopasowanie na starcie.
Sprawdź dostępne gitary klasyczne, akustyczne i elektryczne w naszym sklepie i wybierz instrument, który naprawdę będzie chciało Ci się brać do ręki każdego dnia.
Najczęściej zadawane pytania
1. Jaka gitara jest najlepsza na początek dla dorosłego?
Dla dorosłego, który chce grać pop, rock lub muzykę przy ognisku, często dobrym wyborem jest gitara akustyczna z metalowymi strunami. Oferuje wszechstronne brzmienie i nie wymaga dodatkowego sprzętu. Osoby zainteresowane muzyką klasyczną lub flamenco mogą sięgnąć po gitarę klasyczną z nylonowymi strunami
2. Jaka gitara dla dziecka na początek?
Dla dzieci często poleca się gitarę klasyczną w mniejszym rozmiarze, dopasowanym do wzrostu dziecka. Nylonowe struny są znacznie łagodniejsze dla palców, co ułatwia naukę i nie zniechęca na starcie. Rozmiar gryfu i pudła rezonansowego powinny być dobrane do rozpiętości dłoni dziecka.
3. Czy gitara elektryczna to dobry wybór na start?
Tak, gitara elektryczna może być świetnym wyborem na start, szczególnie dla osób zafascynowanych rockiem lub metalem. Cienki gryf i niska akcja strun często sprawiają, że gra jest fizycznie łatwiejsza niż na akustycznej. Trzeba jednak doliczyć koszt wzmacniacza i kabla.
4. Czym różni się gitara klasyczna od akustycznej?
Gitara klasyczna ma nylonowe struny i szeroki gryf, co sprzyja technice palcowej i daje ciepłe, miękkie brzmienie. Gitara akustyczna wyposażona jest w metalowe struny i węższy gryf, przez co brzmi głośniej i bardziej wyraziście. Metalowe struny są twardsze dla palców, zwłaszcza na początku nauki.
5. Gitara czy ukulele – co wybrać na start?
Ukulele jest łatwiejsze na początku – ma cztery struny, mniejszy rozmiar i miękkie struny nylonowe. Gitara oferuje jednak znacznie szersze możliwości muzyczne i jest bardziej uniwersalna. Jeśli celem jest nauka gitary, lepiej zacząć od razu od gitary, bo nawyki z ukulele mogą utrudnić grę
6. Jak dbać o gitarę, żeby służyła jak najdłużej?
Gitarę należy przechowywać z dala od skrajnych temperatur i wilgotności – drewno reaguje na zmiany otoczenia. Struny warto wymieniać regularnie, bo zużyte tracą intonację i brzmienie. Po każdej grze dobrze jest przetrzeć struny i gryf suchą ściereczką.
Spis treści